De onderbouw op Van Maerlant is ongedeeld. D.w.z. dat de onderbouw twee schooljaren (3 voor HAVO) in beslag neemt. In het eerste schooljaar staat de kennismaking met het voortgezet onderwijs in het algemeen (mentor, vakdocenten, specifieke leergebieden, verwerking van lesstof, wisseling van lokalen, enz.) en Van Maerlant specifiek (de leerlinggerichte begeleiding) centraal. In het tweede schooljaar staat het vervolg op Van Maerlant centraal, allereerst de overstap naar de bovenbouw van Van Maerlant. In de bovenbouw wordt meer een beroep gedaan op de zelfstandigheid van leerlingen onder begeleiding van leraren.

Onderbouw: 4-fasen model: “Groei naar zelfstandigheid”
 
Wij hechten aan kennis verwerven, in die zin willen we dus ook een gedegen school zijn, met in de onderbouw nog veel aandacht voor (remediërend) taal en rekenen. Zowel in de bovenbouw van het HAVO als in het Middelbaar Beroeps Onderwijs wordt verwacht dat leerlingen zelfstandig en taakgericht kunnen leren en werken. We willen onze leerlingen in de onderbouw al goed voorbereiden op deze ontwikkelingen. Onze leerlingen gaan leren om de verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen ontwikkeling en daarnaar te handelen. Dat is nogal wat en gaat natuurlijk niet vanzelf. In de onderbouw werken we daarom volgens het 4 fasenmodel. Leerjaar 1 en 2 zijn daarbij verdeeld in vier halve jaren (fasen) waarbij steeds een doelstelling centraal staat:

Fase 1: Je kent je school en je weet wat plannen is.
Fase 2: Je kunt plannen samen met je mentor of vakdocent.
Fase 3: Je kunt een planning maken, eventueel nog met hulp.
Fase 4: Je kunt volgens je weektaak werken en je kunt zelf plannen.

Vanaf het moment dat een leerling in leerjaar 1 binnenkomt wordt er gestart in fase 1. Er wordt dan begonnen met de training “planningsvaardigheden en leren studeren”. In duidelijke stappen leren de leerlingen dan zaken als het gebruiken van een agenda, verschillende manieren van studeren, het maken van een planning, enz. Het gehele onderbouwteam en de lessen zijn dan helemaal ingesteld op deze eerste fase. Vervolgens ontwikkelt zich dit door tot en met fase 4. Aan het einde van leerjaar 2 is een leerling dan dusdanig goed voorbereid dat deze met voldoende bagage door kan stromen naar de bovenbouw en de volgende stap kan zetten op weg naar het eindexamen.